NGV-Geonieuws 138 artikel 827



NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


22 Juli 2007, jaargang 9 nr. 7 artikel 827

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 138! Op de huidige pagina is alleen artikel 827 te lezen.

<< Vorig artikel: 826 | Volgend artikel: 828 >>

827 Ondergrondse opslag van CO2 kan opwarming slechts kort uitstellen
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Olie, Gas & Mijnbouw ! Klik hier voor alle artikelen over (Paleo)Klimaat !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

Door velen wordt de extra uitstoot van CO2 door menselijke activiteit gezien als de reden voor de wereldwijde temperatuurstijging (die overigens al tien jaar lang niet meer plaatsvindt). Volgens de Energy Information Administration, dat een onderdeel is van het Amerikaanse Ministerie voor Energie, werd in 2004 wereldwijd in totaal 27 miljard ton CO2 uitgestoten, waardoor de concentratie van dit gas in de atmosfeer verder is toegenomen.


Injectie van CO2 in de diepe ondergrond vanaf een platform voor de kust van Noorwegen

De toename van de atmosferische CO2-concentratie is voor velen zorgwekkend. Daarom wordt het van belang geacht dat bij activiteiten waarbij dit gas op grote schaal wordt geproduceerd (bijv. bij elektriciteitscentrales die draaien op fossiele brandstoffen) het CO2 wordt afgevangen om vervolgens - samen met CO2 van andere bronnen - in de ondergrond te worden opgeslagen (bijv. in deels of geheel ontgonnen olie- of gasvelden). Het afvangen en ondergronds opslaan van CO2 wordt tegenwoordig wel, met een uit het Engels afgeleid woord, aangeduid als CO2-sequestratie. Met dit proces is het volgens Lynn Orr, directeur van het Global Climate and Energy Project, mogelijk om bij grote bronnen zo te zorgen dat zo'n 90% van de gevormde CO2 niet in de atmosfeer terechtkomt. Omdat met fossiele brandstoffen gestookte elektriciteitscentrales wereldwijd zo'n 40% van de totale door mensen veroorzaakte CO2-uitstoot voor hun rekening nemen, zou dat een aanzienlijke bijdrage kunnen leveren. De eveneens veel CO2 uitstotende auto's kunnen echter niet tegen redelijke kosten op zo'n manier worden aangepakt.


Mogelijke ondergrondse opslagplaatsen voor CO2

Op de Universiteit van Stanford zijn ze aan de slag gegaan om de mogelijkheden van grootschalige CO2-sequestratie te onderzoeken. Ze baseren zich daarbij op een rapport van het door de Verenigde Naties aangestuurde Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). Dat rapport stelt dat er wereldwijd een opslagcapaciteit voor CO2 bestaat van 2-10 triljoen ton. Als alle door mensen geproduceerde CO2 vanaf nu zou worden opgeslagen, zou - bij gelijkblijvende CO2-productie - de opslagcapaciteit voldoende zijn voor ruim 100 jaar. Het is echter ondenkbaar dat op korte termijn CO2-sequestratie voor alle daarvoor potentieel in aanmerking komende bronnen kan worden toegepast, want er zijn aanzienlijke kosten aan verbonden (orde van grootte 40 euro per ton; voor alle elektriciteitscentrales samen zou dat neerkomen op zo'n 40 miljard euro per jaar!), en lang niet alle landen lijken bereid om dat geld in zo'n project te investeren. Dat in aanmerking nemende zal de opslagcapaciteit voor enkele honderden jaren voldoende zijn. Daar staat echter tegenover dat de wereldbevolking snel groeit, en dat gemiddeld steeds meer energie per persoon wordt gebruikt. Voor beide aspecten geldt dat ze vooral spelen in ontwikkelingslanden (in het bijzonder China en India), waarvan alleen maar kan worden verwacht dat ze de snel stijgende energiebehoefte zullen dekken door inzet van steeds meer steenkool (de fossiele brandstof die de meeste CO2-uitstoot oplevert). Mede omdat bij grootschalige technologische projecten de praktijk gewoonlijk veel weerbarstiger blijkt dan de theorie - en dus ook de economische haalbaarheid van veel opslaglocaties wel zal tegenvallen - mag daarom worden verwacht dat de opslagcapaciteit voor niet meer dan 1-2 eeuwen voldoende zal blijken: veel te weinig om de globale opwarming terug te draaien (volgen de klimaatpessimisten).


Directeur Lynn Orr van het
Global Climate and Energy
Project


Anthony Kovczek onderzoekt
mogelijke CO2-lekkage uit
opslaglocaties


Onderzoeker Mark Zoback
pleit voor CO2-opslag in
koollagen


Onderzoekers van de Universiteit van Stanford gaan niettemin onverdroten door. Zo bekijken ze hoe het zit met het eventueel weglekken van CO2 uit de ondergrondse opslaglocaties. Volgens Tony Kovscek zal lekkage echter geen significant probleem opleveren; volgens het IPCC zal 99% van de opgeslagen CO2 zeer waarschijnlijk niet binnen 100 haar weglekken en waarschijnlijk niet binnen 1000 jaar.

Andere onderzoekers van Stanford onderzoeken CO2-opslag in diepe kolenlagen. Volgens onderzoeker Mark Zoback is dat zelfs beter dan opslag in lege olie- of gasvelden, omdat het proces aardgas kan vrijmaken, dat kan worden gewonnen en gebruikt in plaats van de meer vervuilende steenkool. Zoback meent dat CO2-sequestratie een van de belangrijkste pijlers zal worden van de strijd tegen het broeikaseffect; hij geeft echter wel toe dat het slechts een tijdelijk hulpmiddel kan zijn totdat fossiele brandstoffen zijn vervangen door schonere alternatieven zonder CO2-uitstoot.

Referenties:
  • Jia, A., 2007. Researchers examine carbon capture and storage to combat global warming., Stanford Report 2007-06-13.

Foto's Stanford University.


Copyright NGV 1999-2014
webmaster@geologischevereniging.nl