NGV-Geonieuws 119 artikel 692



NGV-Geonieuws: elektronisch geologisch tijdschrift


15 Juni 2006, jaargang 8 nr. 12 artikel 692

Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon
Geologisch Instituut, Adam Mickiewicz Universiteit, Poznan (Polen)

Dit artikel is onderdeel van NGV-Geonieuws uitgave 119! Op de huidige pagina is alleen artikel 692 te lezen.

<< Vorig artikel: 691 | Volgend artikel: 693 >>

692 Overstromingen New Orleans niet te voorkomen
Auteur: prof. dr. A.J. (Tom) van Loon

Klik hier voor alle artikelen over Geomorfologie ! Klik hier voor alle artikelen over Structurele geologie, (Plaat)tektoniek & Aardbevingen !     Klik hier om dit artikel af te drukken !

De catastrofale overstroming van New Orleans als gevolg van de cycloon Katrina wordt nog steeds veelal toegeschreven aan menselijk falen. Onder meer zouden de dijken niet goed zijn onderhouden, en daarom zijn Nederlandse deskundigen te hulp geroepen om een nieuwe ramp af te wenden. Het is echter zeer de vraag of die Nederlandse deskundigen nieuwe overstromingen inderdaad zullen weten te voorkomen. Misschien voor enige tijd, maar zeker niet voor eeuwig: New Orleans heeft namelijk te maken met een situatie waarmee Nederlandse deskundigen op het gebied van dijkbescherming niet bekend zijn. Het is zelfs zeer de vraag of New Orleans op langere termijn kan blijven bestaan.


De Eastern Province, het gebied dat afschuift in de Golf van Mexico

Al langer was bekend dat New Orleans gevaar liep; niet alleen vanwege de stijgende zeespiegel, en ook niet vanwege de compactie van de kleiige sedimenten van de Mississippi-delta waarop de stad is gebouwd. Als hoofdoorzaak werd vaak de winning van grondwater en olie aangevoerd, waardoor de compactie van het sediment werd versneld, en de bodem daalde. Die factoren maken echter nog niet de helft uit van het totaal aan processen dat ervoor zorgt dat New Orleans steeds lager t.o.v. de zeespiegel komt te liggen.

Uit nauwkeurige positiebepalingen over enkele tientallen jaren blijkt namelijk dat een gebied van zo'n 300 km lang en 200 km breed langs breukvlakken langzaam afschuift in de Golf van Mexico. Het proces is - maar dan op een heel andere schaal - te vergelijken met wat wel op waterverzadigde berghellingen plaatsvindt (en ook Nederlandse dijken vertonen soms, na hoog water, dit verschijnsel): er schuift een massa materiaal langs een licht gebogen vlak omlaag, waarbij aan de bovenkant een soort steilwandje ontstaat, terwijl het afglijden aan de onderkant gestopt wordt door een obstakel, waartegen het afglijdende materiaal zich aanplooit.


De Mississippi-delta, die deel uitmaakt van het dalende gebied

Zo blijkt dat deze vorm van zwaartekrachttektoniek in de periode 1969-1971 verantwoordelijk was voor een daling van gemiddeld 16,9 mm per jaar; in de periode 1971-1977 was dat gemiddeld 7,1 cm per jaar. In dezelfde perioden was de daling als gevolg van compactie van de waterrijke sedimenten gemiddeld 'slechts' 4,6 mm per jaar. Een en ander betekent overigens dalingssnelheden van in totaal ruim 21 en ruim 11 mm per jaar, veel meer dan in Nederland plaatsvindt als gevolg van bekkendaling en zeespiegelstijging samen. En in Louisiana komt de zeespiegelstijging nog eens bovenop de genoemde waarden.

Een en ander betekent dat de bescherming van de kust van Louisiana steeds minder wordt, en dat hoog water dus steeds gemakkelijker (en vaker) een bedreiging zal vormen. Het gaat daarbij om een - geologisch gezien - snel proces: langs de kust van Louisiana is hierdoor in de laatste 75 jaar zo'n 5000 km2 'wetland' (moerasachtige gebieden) verdwenen. De Mississippi mag zich dan weliswaar nog steeds uitbouwen, maar veel bescherming lijkt dit niet meer te bieden.

Referenties:
  • Dokka, R.K., 2006. Modern-day tectonic subsidence in coastal Louisiana. Geology 34, p. 281-284.

Kaart van het gebied welwillend ter beschikking gesteld door Roy Dokka, Center for GeoInformatics, Louisiana State University, Baton Rouge, Louisiana (Verenigde Staten van Amerika). Satellietopname Mississippi-delta: United States Geological Survey.


Copyright NGV 1999-2014
webmaster@geologischevereniging.nl